Ιερά Μονή Ιωάννου Του Θεολόγου

Το σημαντικότερο προσκύνημα για ολόκληρο το χριστιανισμό μαζί με το Ιερό Σπήλαιο της Αποκάλυψης και τη Χώρα της Πάτμου ανακηρύχθηκαν από την UNESCO ως Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς το 1999.
Το ύψος της μονής ξεπερνά τα 15 μέτρα, το μήκος του από το βορρά ως το νότο είναι 53 μέτρα και από την ανατολή ως τη δύση 70. Αν σταθείς στην είσοδο, όπου υπάρχει μια σιδερένια ενισχυμένη πόρτα, και κοιτάξεις ψηλά, φαίνεται ακόμα μεγαλύτερο. Αρκετά μέτρα πάνω από την πύλη υπάρχει ένα μικρό άνοιγμα( ο «δολοφόνος») απ ’όπου οι μοναχοί έχυναν καυτό λάδι, νερό, ακόμα και μολύβι επάνω στους πειρατές ή σε άλλους εισβολείς.
Οι καλόγεροι χτυπούσαν τις καμπάνες για να ειδοποιήσουν τους κατοίκους του νησιού να καταφύγουν πίσω από τους ενισχυμένους τοίχους του μοναστηριού. Αυτός ήταν και ο λόγος που ο Όσιος Χριστόδουλος το έχτισε σαν κάστρο, για να προσφέρει ασφάλεια στους χριστιανούς.

Λόγω του ότι η ορθόδοξη εκκλησία δεν επιτρέπει περισσότερες από μία λειτουργίες την ημέρα σε κάθε Άγια Τράπεζα, το μοναστήρι έχει 10 εκκλησάκια, τρία εκ των οποίων βρίσκονται έξω από τα τείχη της μονής:
Η ίδρυσή της αποδίδεται στον όσιο Χριστόδουλο, στον οποίο παραχωρήθηκε η Πάτμος το 1088 από τον Αλέξιο Α' τον Κομνηνό προκειμένου να ιδρύσει ένα μοναστήρι προς τιμήν του Ευαγγελιστή. Είναι χτισμένη σε μορφή μεσαιωνικού κάστρου με επάλξεις, και άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία και την ανάπτυξη του νησιού.

Σύμφωνα με αρχαιολογικά ευρήματα, η μονή οικοδομήθηκε πάνω στα ερείπια ενός αρχαίου ναού της Αρτέμιδος και μιας παλαιοχριστιανικής βασιλικής. Το μοναστήρι περιβάλλεται από ακανόνιστο, ορθογώνιο αμυντικό περίβολο που ανεγέρθηκε σταδιακά από τα τέλη του 11ου έως τις αρχές του 17ου αιώνα. Από τη βυζαντινή περίοδο σώζονται μέχρι και σήμερα το καθολικό, η τράπεζα, η εστία και τα κελιά των μοναχών.
Στο καθολικό ξεχωρίζει το ξυλόγλυπτο τέμπλο και οι τοιχογραφίες του 17ου αιώνα, ενώ στην τράπεζα οι τοιχογραφίες και τα μαρμάρινα τραπέζια φαγητού των μοναχών. Από τα παρεκκλήσια που βρίσκονται στο εσωτερικό του περιβόλου ξεχωρίζουν εκείνα των Αγίων Αποστόλων, της Παναγίας, με τις τοιχογραφίες του 12ου αιώνα, και του Οσίου Χριστόδουλου, το οποίο χτίστηκε το 1093 και φιλοξενεί στο εσωτερικό του το σκήνωμα του ιδρυτή της ιεράς μονής.
O Εξωνάρθηκας του κυρίως ναού (καθολικού) της Ι. Μονής είναι γεμάτος από τοιχογραφίες που χρονολογούνται τον 17ο αι. με διάφορες παραστάσεις θαυμάτων του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου. Οι μαρμάρινες κολώνες όπως και τα κιγκλιδώματα προέρχονται από την παλαιότερη βασιλική (7οςαιώ.)
Δεξιά από την κεντρική είσοδο τού κυρίως ναού δεσπόζει η Εικόνα του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου η ''Προσκύνηση", το Παλλάδιο της Μονής. Είναι κατά την παράδοση δωρεά προς τον Όσιο Χριστόδουλο απ τον αυτοκράτορα Αλεξίου Α΄ τον Κομνηνό. Ο Άγιος  Ιωάννης, ο Θεολόγος, παριστάνεται ημίσωμος, γυρισμένος προς τα δεξιά και κρατάει με τα δύο του χέρια πλαγιασμένο ανοιχτό Ευαγγέλιο. Το φωτοστέφανο και το Ευαγγέλιο τοποθετούνται τον 11ο -12ο αιώ. με παραστάσεις των δώδεκα Αποστόλων Η Εικόνα αυτή αναφέρεται σε κώδικα της Μονής το 1200 μ.Χ.. Οι τοιχογραφίες του Εσωνάρθηκα πολύ καλής κρητικής τέχνης του 1600 που ήρθαν στο φώς μετά τις εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης το 2009, όπου παριστάνουν τη τελική κρίση.  Μερικές από τις παραστάσεις πού ξεχωρίζουν είναι: ο φόνος τού Ζαχαρία, ή Προσκύνηση των Μάγων, η Σφαγή των Νηπίων, η Φυγή στην Αίγυπτο, ο Ασπασμός της Μαρίας και της Ελισάβετ, ο Ιησούς ανάμεσα στους Αποστόλους. Στο βόρειο μέρος παριστάνεται η Παραβολή των 10 Παρθένων, ενώ στο νότιο και ανατολικό διακρίνονται σκηνές από την δευτέρα Παρουσία του Κυρίου.
Ο κυρίως ναός (καθολικό), είναι από τα πρώτα οικοδομήματα πού έκτισε ο Όσιος Χριστόδουλος πάνω σε ερείπια μικρού Ναΐσκου που κτίσθηκε πάνω σε ερείπια  παλαιότερης βασιλικής προς τιμήν του Θεολόγου ( 7ος αιω.) που είχε κτισθεί και αυτή πάνω στον  ναό της θεάς τού κυνηγιού Αρτέμιδος της Πατμίας (4ος αι. π.Χ.).  Τα δάπεδα είναι στρωμένα με μαρμαροθετήματα από τα οποία προέρχονται από την παλαιότερη Βασιλική  ή και από τον Ναό της Αρτέμιδος. Κάτω από το Ναό υπάρχει κιστέρνα για την συγκέντρωση του βρόχινου νερού. Το ξυλόγλυπτο, ολόγλυφο επιχρυσωμένο και επιχρωματισμένο τέμπλο με σκαλιστές παραστάσεις από την Αγία Γραφή είναι λίγο δυσανάλογο σε σχέση με τις υπόλοιπες διαστάσεις τού ναού.
Το πρώτο τέμπλο της εποχής του Οσίου Χριστοδούλου ήταν μαρμάρινο με κιγκλιδώματα και θωράκια. Στα τέλη του 15ου αιών. αντικαταστάθηκε με νεότερο ξύλινο τέμπλο (σήμερα το τμήμα της Στέψης σώζεται στο Ι. Παρεκκλήσιο του Αγίου Γεωργίου Απορθιανών στην Χώρα) που το κοσμούσαν οι εξαιρετικής  Κρητικής τέχνης Εικόνες του ζωγράφου Ανδρέα Ρίτζου (+1494) (εκτίθονται στο Μέγα Σκευοφυλάκειο). Το σημερινό αριστουργηματικό τέμπλο είναι δωρεά τού Μητροπολίτη Σάρδεων, Νεκταρίου τού Πατμίου. Για την κατασκευή του ξοδεύτηκαν 170.000 λίρες Τουρκίας και 1.200 για την επιχρύσωσή του. Οι Εικόνες του τέμπλου είναι Ρωσικής τέχνης. Ο Χριστός (δεξιά) και η Παναγία (αριστερά) χρονολογούνται  το 1702 και είναι δωρεά της Αυτοκράτειρας Αικατερίνης της Ρωσίας.  Ενώ ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος είναι του 1697. Οι εσωτερικές επιφάνειες του καθολικού καλύπτονται με περίτεχνες τοιχογραφίες κρητικής τέχνης από αξιόλογο αγιογράφο (εικασίες για Άγγελο) πού χρονολογούνται το 1600.Στην κάτω ζώνη κοσμείται από Αγίους ολόσωμους (15ου αι.) στην  πάνω  ζώνη από σκηνές με την ζωή του Χριστού και στην συνέχεια υψώνεται ο τρούλος με τον επιβλητικό   Παντοκράτορα 

Στη βόρεια πλευρά τού Καθολικού και πίσω από την Εικόνα της Αποκαλύψεως (που είνα αντίγραφο της πρωτοτύπου Εικόνας του 1626, η οποία εκτίθεται  στο νέο σκευοφυλάκιο της Ι. Μονής) υπάρχει το "έξω" σκευοφυλάκιο, στο οποίο φυλάγονται Ιερά κειμήλια αλλά και άμφια προς χρήση.
Η είσοδος του Νότιου τοίχου τού καθολικού οδηγεί στο Ι. Παρεκκλήσιο της Παναγίας "Κυρίας των Αγγελων", το αρχαιότερο παρεκκλήσι της Μονής. Ενώ το ξύλινο τέμπλο και οι Εικόνες είναι κρητικής τεχνοτροπίας του 1607. Δεξιά και αριστερά της παραστέκουν με αυστηρό βλέμμα οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ μετωπικά, άπτεροι, ντυμένοι με στρατηγικές - αυτοκρατορικές στολές. Το παρεκκλήσι αυτό  είναι πολύ αξιόλογο εξαιτίας της εξαίρετης τέχνης των τοιχογραφιών που την καλύπτουν και υπάγονται στην Βυζαντινή περίοδο του 1185 - 1190.Οι τοιχογραφίες καλύπτονταν από νεώτερες του 18ου αι. όπου και αποτοιχήστηκαν και σώζονται στην παλαιά τράπεζα της Μονής.
Στη νοτιοδυτική γωνία του καθολικού πού συνορεύει προς βορρά με τον Εσωνάρθηκα, βρίσκεται το Ι. Παρεκκλήσιο του Οσίου Χριστοδούλου. Χτίστηκε προς τιμή του αμέσως μετά την ανακομιδή του λειψάνου του από την Εύβοια (Οκτώβριος 1094). Στο νότιο τοίχο τού παρεκκλησίου, μέσα σε τυφλό  τόξο, στην λάρνακα από εργαστήριο της Σμύρνης 1796, τοποθετήθηκε το άφθαρτο λείψανο του, πού αναδίδει άρρητη ευωδία. Οι τοιχογραφίες, που διεκπεραιώθηκαν οι εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης το 2005 είναι κρητικής τέχνης του 1600 που αποκαλύφθηκαν κάτω από νεότερες του 18ου αι.  με τις παραστάσεις της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, την αναστήλωση των Εικόνων κ.α.

Βιβλιοθήκη
Ό αρχικός πυρήνας των βιβλίων της σημερινής βιβλιοθήκης αποτελούνταν από κώδικες πού διέσωσε με αγώνες  ο Όσιος Χριστόδουλος από την καταστροφή πού επέστησαν τα Λατρηνά ασκητικά κέντρα από τούς Τούρκους.
Ή αρχική συλλογή του Οσίου περιελάμβανε 330 χειρόγραφους κώδικες. Το 1890, ο επιστημονικός κατάλογος του Σακκελίωνα ανεβάζει τον αριθμό των κωδίκων σε 855, από τούς οποίους 292 ήταν περγαμηνές, 563 χαρτώοι και 35 ειλητάρια. Σήμερα η βιβλιοθήκη αριθμεί περισσότερα από 1200 χειρόγραφα, θεολογικού  περιεχομένου. Στο σύνολο των κωδίκων συγκαταλέγονται περισσότερα από 180 λειτουργικού χαρακτήρα, όπως ευαγγέλια, ψαλτήρια, ευχολόγια, μηναία και μουσικά χειρόγραφα, τουλάχιστον 100 έργα των Πατέρων της εκκλησίας, όπως του Ιωάννου τού Χρυσοστόμου, τού Μεγάλου Βασιλείου και του Γρηγορίου του Θεολόγου, καθώς και 50 περίπου συγγράμματα εκκλησιαστικού δικαίου. Μεταξύ των ανωτέρω αξίζει να σταθούμε στον "πορφυρούν κώδικα", έργο ιδιαίτερα μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας.
Ο "πορφυρούς κώδιξ' (υπ' αριθμ. 67) αποτελείται από 33 πορφυροβαφή φύλλα, λεπτές περγαμηνές, με αποσπάσματα από το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο. Είναι ο παλαιότερος κώδικας της Μονής, χρονολογούμενος στον 6ο αιώνα. Το αμύθητης αξίας αυτό χειρόγραφο είναι σπάραγμα ενός μεγαλύτερου κώδικα, από τον οποίο 182 φύλλα βρίσκονται στη βιβλιοθήκη της Αγίας Πετρούπολης, 2 της Βιέννης, 4 τού   Βρετανικού Μουσείου, 6 του Βατικανού και 1 στο Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας. Ο κώδικας είναι γραμμένος με μεγαλογράμματη αργυρή και χρυσή γραφή, σε συνεχές κείμενο και σε φύλλα βαμμένα με πολύτιμο πορφυρό χρώμα. Διακρίνεται για την υψηλή  αισθητική και το μεγαλοπρεπές ύφος του.
Β) Έγγραφα:
Στα έγγραφα ανήκουν και τα ιδρυτικά κτητορικά χρυσόβουλα καθώς και όσα άλλα έγγραφα αφορούν στην ίδρυση, στα μετόχια, κτήσεις και στα ποικίλα προνόμια της Μονής τού Θεολόγου.
Ή βιβλιοθήκη αριθμεί περί τα 125 έγγραφα της Βυζαντινής περιόδου, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα πολλαπλά επίσημα η ανεπίσημα, παλαιά η νεότερα αντίγραφα, ενώ της μεταβυζαντινής περιόδου αριθμεί πάνω από 13.000. Ό κύριος όγκος των εγγράφων αυτών είναι ελληνικά και αναφέρονται στις σχέσεις της Μονής με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Στα μεταβυζαντινά έγγραφα περιλαμβάνονται και πολλά ξενόγλωσσα, όπως : Λατινικά (68), Ρουμανικά (36), τουρκικά (1300).
Γ) Παλαίτυπα :
Τα παλαίτυπα της βιβλιοθήκης αριθμούνται περίπου σε 3.000. από τα έντυπα διαπιστώνουμε ότι οι Πάτμιοι μοναχοί συμπαθούσαν το νεοπλατωνισμό τού Αμμωνίου και τού Σιμπλικίου, όπως και τις τραγωδίες, ποιητικές συλλογές και ανθολογίες επιγραμμάτων.
Ή ακμαία παρουσία στις μέρες μας της Μονής της Πάτμου, της οποίας οι μοναχοί ως θεματοφύλακες τού θησαυρού πού περιγράψαμε, μεριμνούν ιδιαίτερα για την επιστημονική αξιοποίηση των καταλοίπων τού ιστορικού παρελθόντος, εγγυώνται την διαρκή επιστημονική αξιοποίηση της βιβλιοθήκης. Μουσειακές συλλογές, βιβλιοθήκες, αρχειοθήκες, αναγνωστήρια, τεχνικός εξοπλισμός, συνεργασία με επιστημονικά ιδρύματα και ειδικούς επιστήμονες, εκδόσεις, εξειδικευμένοι μοναχοί και πρόθυμη συμπαράσταση στο έργο των ερευνητών , καθιστούν τη μονή της Πάτμου, εκτός των άλλων, και εκσυγχρονισμένο κέντρο μελέτης, προαγωγής της επιστήμης και πνευματικής καλλιέργειας.
Ή σημερινή βιβλιοθήκη ανασυγκροτήθηκε στο χώρο των θεμελίων τού νέου μουσείου, όπου οδηγεί ένας φιδωτός, στενός διάδρομος. η κατασκευή της βιβλιοθήκης άρχισε επί ηγουμενίας Ισιδώρου (1978) σύμφωνα με τα σχέδια και την επίβλεψη τού κ. Στάικου, συνεχίστηκε επί ηγουμενίας Θεοδώρητου και εγκαινιάστηκε το 1988 (κατά τον εορτασμό των εννιακοσίων χρόνων από την ίδρυση της Μονής) από τον Οικουμενικό Πατριάρχη, Δημήτριο Α΄. η βιβλιοθήκη, "το ψυχής ιατρείον", όπως την ονομάζει η μαρμάρινη επιγραφή του Νικηφόρου Λαοδικείας (1802), αποτελείται από μία κεντρική αίθουσα με περιφερειακά δωμάτια, στα οποία έχει αποθησαυριστεί το αρχείο και βιβλιογραφικό υλικό. Στην κεντρική αίθουσα με τις πέτρινες κολόνες, πού στηρίζουν τα γύψινα σταυροθόλια - τυπικό δείγμα της αρχιτεκτονικής της Μονής, κατασκευάστηκαν ειδικά βιβλιοστάσια πού καλύπτουν όλους τούς περιφερειακούς τοίχους, για να στεγάσουν το σύνολο των χειρογράφων και των παλαιτύπων.

Επισκεπτήριο:
Καθημερινά από της 08:00-13:00 και 14:00-16:00 τις Κυριακές, Τρίτες και Πέμπτες.
Τηλ.
22470 20800
Ιστοσελίδαι:
http://www.monipatmou.gr/

 

Σπήλαιο Και Μοναστήρι Της Αποκάλυψης

Βρίσκεται στο μέσον της διαδρομής από τη Σκάλα προς τη Χώρα (2 χλμ. από τη Σκάλα και 2 χλμ. από τη Χώρα). Πρόκειται για το μέρος όπου ο εξόριστος από το αυτοκράτορα της ρώμης Δομιτιανό, Άγιος Ιωάννης, έγραψε την Αποκάλυψη το 95 μ.Χ.
Το 1999 το Σπήλαιο της Αποκάλυψης μαζί με τη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου ανακηρύχθηκαν Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO.
Σύμφωνα με την παράδοση, είναι ο τόπος όπου ο Θεός αποκαλύφθηκε στον Ιωάννη –κάποιοι μάλιστα αποκαλούν την Πάτμο τα "Ιεροσόλυμα της Μεσογείου" γι' αυτόν το λόγο- και του υπαγόρευσε το κείμενο της Αποκάλυψης από τις τρεις σχισμές του βράχου που συμβολίζουν την Αγία Τριάδα.
Στην οροφή του σπηλαίου υπάρχει ένα τριπλό ρήγμα που πιστεύεται ότι προκλήθηκε από την παρουσία του Θεού. Το μοναστήρι ,που ήρθε και αγκάλιασε τη σπήλαιο, αποτελείται από την εκκλησία της Αγίας Άννας - ακριβώς δίπλα στη σπηλιά - τον Άγιο Αρτέμιο και τον Άγιο Νικόλαο - πάνω από τη σπηλιά - καθώς και ένα κεντρικό χώρο που θυμίζει παραδοσιακό δωμάτιο της Χώρας.
Η είσοδός της βρίσκεται πάνω στον κεντρικό δρόμο που συνδέει τη Σκάλα με τη Χώρα.
Ο Ιωάννης ο Θεολόγος γνωστός και ως ο αγαπημένος μαθητής του Ιησού, ήρθε στο νησί εξόριστος μαζί με τον μαθητή του Πρόχωρο και παρέμειναν εδώ για 18 μήνες. Το 97 μ.Χ. γύρισαν στην Έφεσο όπου, σύμφωνα με την επικρατέστερη θεωρία, ο Ιωάννης έγραψε το τέταρτο ευαγγέλιο.
Ο Πρόχωρος περιγράφοντας το μέρος ανάπαυσης του Ιωάννη "φωτογραφίζει" το σπήλαιο της Αποκάλυψης. 
Πρόκειται ουσιαστικά για μια κοιλότητα μέσα στη γη όπου ο Ιωάννης ο Θεολόγος είχε ένα θεϊκό όραμα έπειτα από το οποίο έγραψε το βιβλίο της Αποκάλυψης, υπαγορεύοντάς το στον Πρόχωρο. 
Ο Θεός αποκαλύφθηκε εδώ στον Ιωάννη, πατώντας στο έδαφος, έτσι το μέρος θεωρείται Θεοβάδιστο.
Το πέτρωμα του σπηλαίου ονομάζεται τραχείτης : είναι γρανιτοειδές και προέρχεται από τα βαθύτερα στρώματα της γης.
Η Αγία Άννα χτίστηκε από τον Όσιο Χριστόδουλο (1088) που της έδωσε το όνομα της μητέρας της Παναγίας, της μητέρας του ιδίου, αλλά και της αυτοκράτειρας Άννας της Δαλασκηνής, η οποία συμβούλεψε το γιο της Αλέξιο Κομνηνό να του παραχωρήσει το νησί της Πάτμου. Στην εκκλησία υπάρχει μεταξύ άλλων η εικόνα της Αγίας Άννας με την Παναγία στην αγκαλιά της να κρατάει ένα λουλούδι που συμβολίζει τον αγέννητο Χριστό. Αρχική σκέψη του Όσιου Χριστόδουλου ήταν να χτίσει εδώ το μοναστήρι του Άγιου Ιωάννη του Θεολόγου, όμως δεν την πραγματοποίησε λόγω της τοποθεσίας του σπηλαίου που βρίσκεται κοντά στο λιμάνι και ήταν εύκολα προσιτό στους πειρατές.
Επισκεπτήριο:
Καθημερινά από της 08:00 - 13:00 και 14:00 - 16:00 τις Κυριακές, Τρίτες και Πέμπτες.
Τηλ.:
22470 31276

 

Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής

Είναι γυναικείο μοναστήρι και βρίσκεται σε απόσταση 5 λεπτών με τα πόδια από τη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, στο νοτιοδυτικό τμήμα της Χώρας της Πάτμου, λίγα λεπτά πίσω από την πλατεία Λοσά και το Δημαρχείο του νησιού.
Το αποκαλούμενο Μικρό Μοναστήρι δημιουργήθηκε το 1607 από τον ηγούμενο της μονής του Αγίου Ιωάννη, Παρθένιο Πανγκώστα, και είναι αφιερωμένο στο Χριστό και την Παναγία. Εξωτερικά μοιάζει με φρούριο και περιβάλλεται από οχυρωματικό περίβολο.
Υπάρχουν πολύτιμες εικόνες που χρονολογούνται από τον 16ο έως το 18ο αιώνα, με τη θαυματουργή τοιχογραφία της Παναγίας Ελεούσας να ξεχωρίζει.
Είναι ένα μοναστήρι καλογραιών στη Χώρα που ιδρύθηκε το 1607 από τον ηγούμενο της μονής του Αγίου Ιωάννη, Παρθένιο Πανγκώστα.
Επισκεπτήριο:
Καθημερινά από της 08:00-13:00 και 14:00-16:00 τις Κυριακές, Τρίτες και Πέμπτες.
Τηλ.:
22470 31991

 

Ιερά Μονή Καλογραιών Του Ευαγγελισμού

Βρίσκεται πίσω ακριβώς από την πρωτεύουσα της Πάτμου και σε απόσταση 20 λεπτών με τα πόδια από τη στάση του λεωφορείου στη Χώρα, Έχει πανοραμική θέα στον Κόλπου των Κήπων.
Μέχρι το 1613 ήταν ένα μικρό εκκλησάκι-ερημητήριο. Τότε, ο ηγούμενος της Μονής του Αγίου Ιωάννη του Ευαγγελιστή, Νικηφόρος, το ανακαίνισε και το αφιέρωσε στον Ευαγγελιστή Λουκά. Η Μονή του Ευαγγελισμού, ιδρύθηκε το 1937 από τον καλόγερο Αμφιλόχιο Μακρή, ο οποίος εκείνη τη χρονολογία πρόσθεσε και νέα κτίσματα στο χώρο. Οι εικόνες της μονής χρονολογούνται από τον 15ο έως τον 17ο αιώνα.
Η μονή είναι γυναικεία και φιλοξενεί περισσότερες από 40 μοναχές, οι οποίες ασχολούνται με την κοινωνική προσφορά, τη μελισσοκομία και την κηπουρική. Η πιο ιδιαίτερη ασχολία τους έχει να κάνει με το βυζαντινό κέντημα και μάλιστα με την τεχνική "σπίθα", η οποία χρησιμοποιούνταν την εποχή του όσιου Χριστόδουλου για τη δημιουργία κεντημάτων που προορίζονταν για τις βυζαντινές αριστοκρατικές οικογένειες.
Επισκεπτήριο:
Καθημερινά από της 08:00-13:00 και 14:00-16:00 τις Κυριακές, Τρίτες και Πέμπτες.
Τηλ.:
22470 31276

 

Ανεμόμυλοι

Βρίσκονται στα ανατολικά της Ιεράς Μονής Πάτμου στην κορυφή του λόφου της Χώρας η οποία έχει ανακηρυχθεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την UNESCO.
Το 2010 αποκαταστάθηκαν με την πρωτοβουλία και την χρηματοδότηση του τραπεζίτη και θαλασσοπόρου Charles Pictet φίλων Ελβετών της Πάτμου και του ιδρύματος Νιάρχος ενώ έδωσαν το όνομά τους στην γειτονική συνοικία των Μύλων
Οι ανεμόμυλοι (δύο εκ των οποίων χρονολογούνται στο 1588, και ο τρίτος κτισμένος το 1863) έπεσαν σε αχρηστία στα τέλη της δεκαετίας του 1950, όταν η βιομηχανική αλευροποιΐα αντικατέστησε την παραδοσιακή παραγωγή όπως έγινες σε όλη την Ευρώπη οι μύλοι ερειμώθηκαν.
Σήμερα, ο πρώτος μύλος επαναλειτουργεί ως αλευρόμυλος, με απώτερο σκοπό όχι μόνον να προσφέρει στους επισκέπτες του την εικόνα της παραδοσιακής τεχνολογίας παραγωγής αλεύρου, αλλά και να συνδράμει στην αναβίωση των παραδοσιακών επαγγελμάτων τού αλευρά και τού φούρναρη και την παραγωγή προϊόντων πραγματικά αλλοτινών.
Ο δεύτερος ανεμόμυλος, χάρη στην αντικατάσταση τής μυλόπετρας από γεννήτρια και την τοποθέτηση μεταλλικού δοκού κύλισης για την φτερωτή με μηχανικό φρένο, είναι σε θέση να παράγει ηλεκτρισμό από την αιολική ενέργεια. Τέλος, το σχέδιο για τον τρίτο ανεμόμυλο είναι η παραγωγή νερού.

 

Αρχοντικό Σημαντήρη

Βρίσκεται στη συνοικία Νεοχώριο της Χώρας της Πάτμου, δίπλα στη Μονή της Ζωοδόχου Πηγής, και χτίστηκε το 1625 από Σμυρνιούς μαστόρους. Πολλοί είναι εκείνοι που το χαρακτηρίζουν και ως λαογραφικό μουσείο, λόγω της σπουδαιότητας των αντικειμένων που εκτίθενται στους χώρους του.
Στο διώροφο αρχοντικό της Πάτμου θα σας υποδεχτεί η κα Μορφούσα Σημαντήρη, η οποία ανήκει στην όγδοη γενιά των ιδιοκτητών του αρχοντικού. Η ίδια θα σας ξεναγήσει στους χώρους του, αφηγούμενη ενδιαφέρουσες ιστορίες που έχουν άμεση σχέση με τα αξιόλογα αντικείμενα της πολύτιμης συλλογής.
Στα πιο εντυπωσιακά και αξιοσημείωτα αντικείμενα συγκαταλέγονται τα βαριά έπιπλα από την Οδησσό στο σαλόνι, ηλικίας 250 ετών, τα ασημικά από την Οδησσό, οι ρωσικές εικόνες του 14ου και του 15ου αιώνα, οι πίνακες ζωγραφικής σπουδαίων καλλιτεχνών, όπως ο Γύζης, η κούνια του 1913 στο δωμάτιο και άλλα είδη που είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την ιστορία της Πάτμου κατά τη διάρκεια των περασμένων αιώνων.

 

Η Πέτρα Της Καλικατσού

Βρίσκεται στην περιοχή Πέτρα περνώντας την παραλία του Γροίκου. Αυτή είναι η Καλικατσού που μοιάζει σαν να αναδύεται από τη θάλασσα, ενέπνεε και εξακολουθεί να εμπνέει με τον όγκο της.
Με την Πέτρα συνδέονται πολλές παραδόσεις! Ο πιο διαδεδομένος μύθος αναφέρει ότι στη Μονή του Ιωάννη του Θεολόγου υπάρχει μια κρυφή πόρτα, μια κρύπτη η οποία οδηγεί σε ένα τούνελ. Το τούνελ σύμφωνα με την παράδοση, διασχίζει όλη την νότια πλευρά της Χώρας καταλήγει στην Πέτρα και δημιουργήθηκε για να μεταφέρουν οι μοναχοί την Κάρα του Αποστόλου Θωμά και όλα τα άλλα κειμήλια και τους θησαυρούς που είχε η Μονή, σε ένα απάνεμο κόλπο της Πέτρας και να τα προφυλάξουν κατά τις συχνές επιδρομές των πειρατών στο νησί.
Άλλη ιστορία αναφέρει ότι η Πέτρα της Καλλικατσού δεν είναι άλλο παρά η κατάρα μιας μάνας που (κυριολεκτικά) έπιασε τόπο: δελεασμένη από την πανέμορφη θάλασσα τού κόλπου, και ενώ μόλις είχε κοινωνήσει, μια κοπέλα θέλησε να βουτήξει στα νερά της. Η μητέρα της της το απαγόρεψε, αυτή ωστόσο επέμενε, προκαλώντας τον θυμό τής πρώτης. Εξαγριωμένη, αυτή φώναξε: «Αν πας, πέτρα να γίνεις». Και έτσι και έγινε.
Όσο για το τοπωνύμιο, Καλικατσού είναι το όνομα που δίνεται συχνά στα νησιά στον θαλασσοκόρακα (Phalacrocorax aristotelis desmarestii), μαύρο θαλασσοπούλι που θυμίζειι κορμοράνο, και το οποίο δόθηκε γιατί φωλιάζει στον βράχο αυτόν.
Ερευνητές θεωρούν ότι η Πέτρα γνωστή και ως ο Βράχος της Καλλικατσού είναι στην αλήθεια αρχαιολογικός χώρος όπου, από τούς προϊστορικούς μέχρι τούς ιστορικούς χρόνους (1100 π.Χ. - 4ο αιώνα μ.Χ.), υπήρχε υπαίθριο ιερό με συνεχή λατρεία, πιθανόν αφιερωμένο στην Αφροδίτη. Την θεωρία αυτή τείνουν να στηρίξουν και τα ευρήματα στην περιοχή τού αρχαιολόγου Παύλου Τριανταφυλλίδη, δηλαδή λίθινα εργαλεία και επιφανειακή κεραμεική, που αποδεικνύουν ότι ήταν κατοικημένη κατά την ύστερη εποχή τού Χαλκού (1100 π.Χ.).
Ο Βράχος της Καλλικατσού είναι ένα ηφαιστειακό λατυτοπαγές από την εποχή ηφαιστειακής δραστηριότητας στην περιοχή (προ τεσσάρων εκατομμυρίων χρόνων), που σχηματίστηκε από την συγκόλληση πολλών ηφαιστειακών βολίδων, ενώ το σχήμα της προέρχεται από τον τρόπο σύνδεσης των υλικών της βασαλτικής λάβας από την οποίαν προήλθε.

 

Αρχοντικό Νικολαΐδη

Βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα της Χώρας.
Το διώροφο πέτρινο κτήριο έχει γοτθικά χαρακτηριστικά. Διαθέτει δυο ορόφους. Δωρήθηκε το 1959 από τους ιδιοκτήτες του στο Δημόσιο και μετά από εργασίες αποκατάστασης του σεισμού του 1956 οργανώθηκε από την Αρχαιολογική Υπηρεσία με υποδειγματικό τρόπο ως μουσείο. Σκοπός της έκθεσης είναι οι κάτοικοι και οι επισκέπτες του νησιού να έλθουν σε επαφή με τα αρχοντικά και τον τρόπο ζωής των ανθρώπων που ζούσαν εδώ και να γνωρίσουν την ιστορία του νησιού από τα προϊστορικά έως τα νεότερα χρόνια, μέσα από αρχαιολογικά ευρήματα και πληροφοριακό υλικό. Ο ολοκληρωμένος χαρακτήρας του αναδεικνύεται από τη φιλοξενία δραστηριοτήτων σχετικών με το αρχαιολογικό και ιστορικό παρελθόν του τόπου, αλλά και με τη σύγχρονη πολιτιστική ζωή της Πάτμου.
Χρονολογείται μεταξύ 1705 - 1796. Στο ισόγειο ξεχωρίζει ο φούρνος (φουρναριό), οι στέρνες και το ιδιωτικό παρεκκλήσι. Στον όροφο βρίσκονται οι κρεβατοκάμαρες που λέγονται "ύπνος", η σάλα ή "νοντά" και οι πάνω αυλές. Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει ο λεγόμενος "αμπάταρος", το ξύλινο αντικείμενο με την περίτεχνη διακόσμηση που χρησιμοποιούσαν ως διαχωριστικό μεταξύ νοντά και ύπνου, αλλά ήταν παράλληλα και αποθηκευτικός χώρος.
Tηλ.
22470 32709